مقدمه رويان كجاست ؟ اگر طبرستان قديم را با كشيدن خطى از لب دريا تا حدود رى در حوالى رود هراز به دو بخش قسمت كنيم ، بخش قسمت غربى ، خاك رويان است . نام اين خاك‌آباد كهنسال در زامياديشت « راوى ديتا Raoidhita » ( يعنى كوهى كه رنگ آن به سرخى مىزند ، و در بندهشن « روئيشن‌مند Royishn Mand آمده است . « 1 » تيرى كه آرش كمان‌گير ، براى رفع اختلاف حدود ملكى ، ميان افراسياب و منوچهر ، از چلهء كمان رها كرد ، از بالاى كوه رويان بود و به پاى گردو درختى در دورترين نقطهء خراسان به زمين رسيد ، « 2 » و به همين مناسبت اين كوه در كتاب يشتها به نام « آريو كشنا » شناخته شد . « 3 »

--> ( 1 ) - Zend - avesta II , 416 , Note 25 . Darmesteter P . 508 . Marquart P . 136 . به نقل از دائرة المعارف اسلامى و مازندران و استراباد رابينو متن انگليسى حاشيهء ص 30 . ( 2 ) - آثار الباقيه بيرونى طبع زاخاو ص 220 . ( 3 ) - يشتها ص 618 به نقل از دائرة المعارف اسلامى .